Natthapol Diary – Official blog of Natthapol Cholavit

No. 05 “ต้นกำเนิด คนไทยเชื้อสายจีน”
การเดินทางไปครั้งนี้ ถือว่าโชคดีมากๆ เพื่อนคนจีนที่เราไปอาศัยด้วยที่ Shenzhen กำลังจะกลับไปบ้านเกิด ในช่วง เสาร์ – อาทิตย์ นั้นพอดี

หมู่บ้านที่ไปมีชื่อ Meiyun อยู่ทางตอนเหนือของเมือง Shenzhen ขับรถไปประมาณ 3 ชั่วโมง

ในคืนวันเสาร์จะมีการแสดงแบบจีน (ลักษณะคล้ายงิ้ว ดูตามคลิปด้านล่าง) แสดงเพื่อถวายให้กับเทพเจ้าที่คุ้มครองชาวบ้าน

เพื่อนบอกว่าจะจัดขึ้นประมาณ 3 ปีครั้งนึง ซึ่งตัวมันเองก็ไม่เคยมา

+++++++++

ประเด็นที่น่าสนใจมากๆ เกิดขึ้นระหว่างการขับรถไป เนื่องจากมีคุณแม่ของเพื่อนที่เป็นคนที่นั้นก็ได้เดินทางไปด้วย

มันเริ่มต้นจริงๆจากที่คุณแม่ทักว่า “ทำไมหน้าเหมือนคนจีนจัง” เราก็ตอบกลับไปว่า “ผมเป็นลูกครึ่งครับ ทางฝั่งแม่เป็นจีน ส่วนพ่อเป็นไทย อากงนั่งเรือเดินทางมาจากจีนตั้งแต่ยังเด็ก”

หลังจากนั้นเรื่องราวในอดีตจากความทรงจำของคุณแม่ ก็ค่อยๆถ่ายทอดออกมา ความอดอยาก ลำบาก ไม่มีจะกิน ของคนในยุคนั้น ทำให้เราเข้าใจมากขึ้นว่า ทำไมคนจีนในยุคนั้นถึงต้องออกมาแสวงโชคในต่างแดน

เรื่องราวทั้งหมดมันเหมือนภาพ ที่เข้ามาเติมเต็มในความทรงจำของเรา

ถ้าเราถามญาติผู้ใหญ่ เกี่ยวกับเรื่องราวของตระกูลเรามันก็มักจะเริ่มที่ “เมืองจีนลำบากมาก อากงเลยต้องนั่งเรือมากับคนในหมู่บ้านและมาตั้งถินฐานที่ไทย”

แต่ก่อนการเดินทางมาถึง เขาลำบากกันขนาดไหน ถึงจะต้องยอมจากครอบครัวมายังต่างแดนนั้น เราไม่เคยรู้เลย…

***********

เรื่องราวจากคำบอกเล่าของคุณแม่เพื่อน มันเริ่มต้นหลังจากสงครามระหว่างจีนกับญี่ปุ่นจบไปได้ซักพัก บ้านเมืองเริ่มกลับมาอยู่ในความสงบ

แต่ความเจริญกับกระจูกตัวอยู่ที่เมืองหลวง และเมืองทางตอนบนเท่านั้น

ผู้คนทางใต้ยังคงอดอยาก แล้งแค้น อาหารที่ประทังชีวิตก็มีแค่ข้าวโพด มัน หรือถ้าหาไม่ได้ก็ต้องขุดรากมัน มาต้ม แบ่งกันกินในครอบครัว

ถ้ามีลูกผู้ชาย ครอบครัวก็จะพยายามให้เดินทางออกไปนอกประเทศ ยามใดที่พอมีกิน ก็หวังให้ส่งเงินทอง ข้าวสารกลับมาที่บ้านบ้าง

มันเป็นเหมือนหน้าที่ ที่ต้องยอมไป ทำให้ชาวจีนทางตอนใต้ ออกเดินทางไปยังประเทศ มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ และไทย

=========

มันประจวบเหมาะกับหมู่บ้านที่เราจะไป เป็นถิ่นฐานดั้งเดิมของคนจีนแต้จิ๋ว (คนจีนที่นู้นเรียกว่า ไต่จิว) มันทำให้เราเห็นที่รากเง่าของคนไทยเชื้อสายจีน และเรื่องราวที่ชัดเจนขึ้น

ภาษาและวัฒธรรมที่ถูกส่งผ่านมาจากรุ่นสู่รุ่น คำศัพท์เกี่ยวกับอาหาร ที่ติดตัวมาจากจีน กลายมาเป็นภาษาที่เราใช้ในปัจจุบัน

เช่น ก๋วยเตี๋ยว เก็กฮวย กุยช่าย กุนเชียง หรือแม้แต่การกินเจ

แซ่ ต่างๆ ทำให้รู้ว่า ต้นตระกูลของเรามาจากที่ไหน หมู่บ้านไหน เพราะคนในหมู่บ้านเดียวกัน ก็จะใช้แซ่เดียวกัน เปรียบเสมอเกิดที่เดียวกัน ก็เป็นพี่น้องกัน

การได้ไปรู้ว่าเราเป็นใครมา จากไหน มันเหมือนเป็นการสร้างคุณค่าและความหมายในตัวเรา ที่ไม่สามารถหาค่านิยมแบบนี้ได้ในโลกตะวันตก

คำว่า พี่น้อง ครอบครัว และตระกูล จึงมีความหมายมากสำหรับคนจีน และคนไทยเชื้อสายจีน…

#natthapolxchina #จีนในมุมมองคนธรรมดา

—————

ปล.1 เรื่องราวข้างต้นเป็นคำบอกเล่าจากคุณแม่เพื่อน ถ้ามีผู้รู้ประวัติศาสตร์จีนจะแย้ง หรือเสนอแนะได้ตามสบาย

ปล. 2 การใช้ชีวิตอยู่ในหมู่บ้านประมาณ 2 วัน ความรู้สึกมันไม่ได้ต่างจากการใช้ชีวิตในชุมชนจีนที่เมืองไทยเลย (ในขณะเดียวกับคนที่ Shanghai เรากลับไม่รู้สึกถึงความเชื่อมโยงนี้เลย)

ติดตามบทความสั้นของชุด China Changed ได้ที่นี้
No.01 – ทำไมต้องไปจีน!!
No.02 – คนจีนเสียงดังกันจังวะ
No.03 – เทคโนโลยีคือทุกสิ่ง
No.04 – อยู่กันอย่างไรในสังคมที่ไม่ใช่ประชาธิปไตย